Chương 3: Căn Bệnh Thừa Tự Tin — Giải thích kịch bản màu hồng trong đầu người lập kế hoạch khi sửa nhà, làm sản phẩm phần mềm hay tổ chức sự kiện.
Giải thích kịch bản màu hồng trong đầu người lập kế hoạch khi sửa nhà, làm sản phẩm phần mềm hay tổ chức sự kiện.
Vợ chồng bạn lên kế hoạch sửa sang lại căn hộ chung cư. Khi ngồi tính toán cùng đội thợ, hai bạn dự kiến: "Mọi việc làm cuốn chiếu suôn sẻ thì đúng 30 ngày là xong và hết đúng 200 triệu đồng". Tuy nhiên thực tế khi thi công: chờ ban quản lý duyệt hồ sơ mất 5 ngày, gạch lát đặt về bị lệch màu phải đổi mất 7 ngày, đập tường ra mới phát hiện đường ống nước cũ phải thay lại... Cuối cùng công trình kéo dài 65 ngày và tốn 340 triệu đồng. Vì sao gần như ai sửa nhà hay làm dự án cũng gặp cảnh này?
Vì sao những người thông minh, cẩn thận vẫn liên tục lập ra những bản tiến độ "bất khả thi"? Có 3 cơ chế tâm lý đứng sau Ngụy biện Lập kế hoạch:
Nhà khoa học nhận thức Douglas Hofstadter từng đúc kết một câu nói nổi tiếng: "Mọi công việc phức tạp luôn tốn nhiều thời gian hơn bạn dự tính, ngay cả khi bạn đã tính đến Định luật Hofstadter!".
Trong văn hóa làm việc tại Việt Nam, khi sếp hoặc khách hàng hỏi "Bao giờ xong?", phản xạ Hệ thống 1 thường trả lời con số nhanh nhất có thể trong điều kiện lý tưởng (ví dụ: "Chiều mai em gửi anh nhé"), mà quên mất rằng ngày mai mình còn 3 cuộc họp cố định và 2 việc đột xuất khác.
Áp dụng 4 kỹ thuật sau cho mọi dự án công việc, xây dựng, sự kiện và kế hoạch tài chính cá nhân:
Khách hàng yêu cầu đội ngũ của bạn xây dựng và bàn giao một hệ thống website thương mại điện tử mới. Đội kỹ thuật nhẩm tính nếu code liên tục không vướng gì thì mất đúng 20 ngày làm việc.
Khi ký hợp đồng cam kết tiến độ với khách hàng, bạn nên báo thời gian bàn giao là bao lâu?
Ngụy biện Lập kế hoạch (Planning Fallacy) là hiện tượng gì?
Vì sao khi tính tiến độ công việc hàng ngày, chúng ta không nên lấy tổng số giờ làm việc chia thẳng cho 8 tiếng/ngày?
Biện pháp thực chiến nào giúp bảo vệ ngân sách khi sửa nhà hoặc triển khai dự án mới?
Trong 7 ngày tới, với bất kỳ đầu việc hoặc khoản chi dự án nào bạn chuẩn bị cam kết, hãy lấy con số ước tính đầu tiên trong đầu nhân với 1,3 (thêm 30% biên độ dự phòng) và theo dõi xem con số nào sát thực tế hơn.