Chương 4: Lựa Chọn, Cảm Xúc & Rủi Ro — Tại sao nhà đầu tư cá nhân hay chốt lời quá non nhưng lại gồng lỗ vô thời hạn? Cách thiết lập ngưỡng cắt lỗ kỷ luật.
Tại sao nhà đầu tư cá nhân hay chốt lời quá non nhưng lại gồng lỗ vô thời hạn? Cách thiết lập ngưỡng cắt lỗ kỷ luật.
Một người bạn hoàn toàn minh bạch đề nghị chơi với bạn 1 lần tung đồng xu công bằng (50% ngửa, 50% sấp): Nếu ra mặt Sấp, bạn phải trả cho người đó 1.000.000đ. Hỏi: Nếu ra mặt Ngửa, người đó phải thưởng cho bạn tối thiểu bao nhiêu tiền thì bạn mới đồng ý tham gia trò chơi này?
Ác cảm mất mát (Loss Aversion) là quy luật bất đối xứng mạnh mẽ nhất trong tâm lý học hành vi: $$\text{Cường độ nỗi đau khi MẤT } X \approx 2{,}25 \times \text{Cường độ niềm vui khi ĐƯỢC } X$$
Quy luật này chi phối hành vi của chúng ta ở 3 khía cạnh lớn:
Trong tự nhiên hoang dã, sự bất đối xứng giữa "Được" và "Mất" là vấn đề sinh tử: - Nếu tổ tiên chúng ta kiếm được thêm lượng thức ăn của 1 ngày, họ chỉ no hơn một chút (không giúp sống bất tử). - Nhưng nếu họ để mất lượng thức ăn dự trữ của 1 ngày trong mùa đông giá rét, họ có thể tử vong ngay lập tức! - Do đó, tự nhiên đã chọn lọc những bộ não luôn ưu tiên "Tránh mất mát" cao gấp đôi "Tìm kiếm phần thưởng". Tuy nhiên, trong thế giới tài chính và sự nghiệp hiện đại — nơi bạn không chết đói vì một khoản đầu tư thử nghiệm nhỏ — bản năng sợ mất mát quá mức này lại khiến bạn bỏ lỡ hầu hết các cơ hội tăng trưởng dài hạn (Myopic Loss Aversion).
Làm thế nào để giữ được sự thận trọng hợp lý mà không bị nỗi sợ mất mát làm tê liệt? Hãy áp dụng 4 bước sau:
Công ty bạn đang dùng một quy trình nhập liệu thủ công tốn 20 giờ/tuần của nhân viên. Khi có giải pháp tự động hóa giúp giảm xuống còn 2 giờ/tuần (nhưng mất 1 tuần đầu làm quen có thể hơi bỡ ngỡ), đội ngũ nhân viên phản đối vì 'sợ đổi mới nhỡ thao tác nhầm thì mất công'.
Với tư cách người quản lý hiểu Ác cảm mất mát, bạn thuyết phục và triển khai thế nào?
Hệ số Ác cảm mất mát (Loss Aversion Ratio) trung bình của con người rơi vào khoảng bao nhiêu?
Ác cảm mất mát cận thị (Myopic Loss Aversion) xảy ra khi nhà đầu tư mắc thói quen nào?
Vì sao Thiên kiến Giữ nguyên hiện trạng (Status Quo Bias) lại rất phổ biến trong các tổ chức?
Trong 7 ngày tới, hãy thực hiện thử thách: Chỉ kiểm tra biến động tài sản đầu tư tối đa 1 lần vào cuối tuần, và cắt bỏ ít nhất 1 khoản chi/thói quen cũ mà bạn đang giữ chỉ vì tiếc rẻ.